Vasiyetname Nasıl Düzenlenir? (Türk Medeni Kanunu Çerçevesinde 2026 Güncel Rehber)

 

I. Vasiyetnamenin Hukuki Niteliği

Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra malvarlığının kimlere ve hangi oranlarda intikal edeceğini belirlediği tek taraflı, ölüme bağlı bir tasarruftur.

Türk Medeni Kanunu’na göre vasiyetname:

• Tek taraflıdır

• Ölümle hüküm doğurur

• Miras bırakan tarafından her zaman geri alınabilir

Vasiyetname, miras sözleşmesinden farklıdır. Miras sözleşmesi iki taraflıdır; vasiyetname ise tamamen miras bırakanın iradesine dayanır.

II. Vasiyetname Düzenleme Ehliyeti

Vasiyetname düzenleyebilmek için:

• Ayırt etme gücüne sahip olmak

• 15 yaşını doldurmuş olmak

gerekir.

Ayırt etme gücünden yoksun bir kişinin yaptığı vasiyetname iptal edilebilir.

Bu husus uygulamada sıkça dava konusu olmaktadır.

III. Vasiyetname Türleri

Türk Medeni Kanunu’na göre üç tür vasiyetname vardır:

1. Resmî Vasiyetname

En güvenli ve en az ihtilafa açık vasiyet türüdür.

Noter, sulh hâkimi veya yetkili memur önünde düzenlenir.

Özellikleri:

• İki tanık bulunur

• Resmî şekilde düzenlenir

• Usule uygunluk denetimi yapılır

Resmî vasiyetname, ileride iptal riskini azaltır.

2. El Yazılı Vasiyetname

Tamamı miras bırakanın kendi el yazısı ile yazılmalıdır.

Şartları:

• Baştan sona el yazısı

• Tarih (gün, ay, yıl)

• İmza

Bilgisayar çıktısı, daktilo veya başkasının yazısı geçersizdir.

El yazılı vasiyetnameler uygulamada sıklıkla iptal davasına konu olur.

3. Sözlü Vasiyetname

Olağanüstü durumlarda mümkündür.

Örneğin:

• Ölüm tehlikesi

• Savaş

• Afet

Bu durumda iki tanığa sözlü beyan edilir ve sonradan yazıya geçirilir.

Bu tür vasiyet istisnai niteliktedir.

IV. Vasiyetname İçeriği Nasıl Olmalıdır?

Vasiyetname ile:

• Belirli mal bırakılabilir

• Pay oranı belirlenebilir

• Belirli kişilere kazandırma yapılabilir

• Mirasçı atanabilir

• Vasiyeti yerine getirme görevlisi tayin edilebilir

Ancak saklı paylı mirasçıların hakları ihlal edilemez.

Saklı pay ihlali halinde tenkis davası gündeme gelir.

V. Saklı Pay Sınırı

Miras bırakan, malvarlığının tamamını serbestçe tasarruf edemez.

Saklı paylı mirasçılar:

• Altsoy

• Sağ kalan eş

• Belirli şartlarda anne-baba

lehine kanunen korunan paya sahiptir.

Bu payın ihlali halinde vasiyetnamenin tamamı değil, saklı payı aşan kısmı indirime tabi tutulur.

VI. Vasiyetnamenin Saklanması ve Açılması

Resmî vasiyetname noter nezdinde saklanır.

El yazılı vasiyetname:

• Notere teslim edilebilir

• Ölüm sonrası mahkemeye sunulmalıdır

Miras bırakanın ölümü sonrası vasiyetname, sulh hukuk mahkemesi tarafından açılır ve ilgililere tebliğ edilir.

VII. Vasiyetnamenin İptali

Aşağıdaki hallerde iptal davası açılabilir:

• Ehliyetsizlik

• İrade sakatlığı (hata, hile, korkutma)

• Şekil eksikliği

• Hukuka aykırılık

İptal davası belirli süre içinde açılmalıdır.

Uygulamada en sık karşılaşılan iptal sebebi:

• El yazılı vasiyetnamede şekil eksikliği

• Ayırt etme gücü bulunmadığı iddiasıdır.

VIII. Vasiyetnamenin Geri Alınması

Vasiyetname her zaman:

• Yeni bir vasiyetname ile

• Açık geri alma beyanı ile

• Tasarruf konusu malın devri ile

geri alınabilir.

Son tarihli vasiyet geçerlidir.

IX. Sonuç

Vasiyetname, miras bırakanın iradesini ölüm sonrasına taşıyan önemli bir hukuki araçtır. Ancak:

• Şekil şartlarına uyulmaması

• Saklı payın gözetilmemesi

• Ehliyet sorunları

vasiyetnamenin iptaline yol açabilir.

Bu nedenle vasiyetname düzenlenirken hem kanuni sınırlar hem de ileride doğabilecek ihtilaflar dikkate alınmalıdır.

Dipnot
Bu çalışma, yürürlükteki mevzuat ve yerleşik uygulamalar çerçevesinde bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.

Yazar:
Av. Berkan GÖRCEĞİZ
İstanbul 1 Nolu Baro – Sicil No: 271806
Alternatif Hukuk & Danışmanlık
https://www.alternatifhukukburosu.com