Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davası Nedir? (2026 Güncel Hukuki Çerçeve)

 

I. Genel Tanım

Ortaklığın giderilmesi davası (izale-i şuyu), bir mal üzerindeki paylı veya elbirliği mülkiyetinin sona erdirilmesi amacıyla açılan dava türüdür.

Bu dava özellikle:

  • Miras sonrası taşınmaz paylaşımında,

  • Kardeşler arasında kalan aile evinde,

  • Hisseli tapulu arsalarda

sıklıkla gündeme gelir.

Temel ilke şudur:

Hiç kimse ortak mülkiyet ilişkisinde kalmaya zorlanamaz.

Bu nedenle her paydaş, ortaklığın sona erdirilmesini talep etme hakkına sahiptir.

II. Hukuki Dayanak

Ortaklığın giderilmesi, Türk Medeni Kanunu’nun paylı mülkiyet ve elbirliği mülkiyetine ilişkin hükümlerine dayanır.

İki temel mülkiyet türü söz konusudur:

1. Paylı Mülkiyet

Her paydaşın belirli oranlı hissesi vardır ve bu hisse tapuda gösterilir.

2. Elbirliği Mülkiyeti

Miras durumunda ortaya çıkar. Mirasçılar malın tamamı üzerinde birlikte hak sahibidir; bireysel tasarruf mümkün değildir.

Miras paylaşılmadığı sürece elbirliği mülkiyeti devam eder.

III. Dava Hangi Hallerde Açılır?

Ortaklığın giderilmesi davası genellikle şu durumlarda açılır:

  • Mirasçılar arasında anlaşma sağlanamaması

  • Taşınmazın fiilen kullanımı konusunda uyuşmazlık

  • Satışa bir paydaşın karşı çıkması

  • Taşınmazın bölünmesinin mümkün olmaması

Özellikle tek bir konut veya küçük arsa söz konusuysa, aynen taksim çoğu zaman mümkün değildir.

IV. Görevli ve Yetkili Mahkeme

Bu dava:

  • Taşınmazın bulunduğu yer Sulh Hukuk Mahkemesi’nde açılır.

Tüm paydaşların davada taraf olarak yer alması zorunludur. Eksik taraf olması davanın usulden reddine yol açabilir.

Bu dava zorunlu dava arkadaşlığı niteliğindedir.

V. Aynen Taksim ve Satış

Mahkeme iki ihtimali değerlendirir:

1. Aynen Taksim (Fiili Bölme)

Eğer taşınmaz:

  • Fiziken bölünebiliyorsa,

  • Değer kaybı yaratmayacaksa,

mahkeme aynen taksim kararı verebilir.

Ancak uygulamada çoğu taşınmaz aynen bölünemez.

2. Satış Yoluyla Ortaklığın Giderilmesi

En sık verilen karar budur.

Taşınmaz:

  • Açık artırma ile satılır,

  • Elde edilen bedel pay oranında dağıtılır.

Bu satış icra dairesi aracılığıyla gerçekleştirilir.

VI. Satışın Riskleri

Ortaklığın giderilmesi davasının en kritik sonucu satıştır.

Riskler şunlardır:

  • Taşınmazın piyasa değerinin altında satılması

  • Aile malının üçüncü kişilere geçmesi

  • Paydaşlardan birinin ekonomik olarak zarara uğraması

Bu nedenle dava açılmadan önce stratejik değerlendirme yapılmalıdır.

VII. Zamanaşımı

Ortaklığın giderilmesi davasında zamanaşımı yoktur.

Ortak mülkiyet devam ettiği sürece her paydaş dava açabilir.

VIII. Miras Davaları ile Bağlantısı

Ortaklığın giderilmesi çoğu zaman:

  • Miras paylaşımı sağlanamadığında,

  • Tenkis veya muris muvazaası davası sonrasında,

  • Tapu iptal ve tescil süreci tamamlandıktan sonra

gündeme gelir.

Dolayısıyla bu dava, miras hukukunun tamamlayıcı mekanizmalarından biridir.

IX. Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

  • Tüm mirasçıların davaya dahil edilmemesi

  • Taşınmazın aynen bölünebilirliğinin araştırılmaması

  • Satış aşamasında kıymet takdirine itiraz edilmemesi

  • Dava öncesi uzlaşma zemininin denenmemesi

Bu hatalar süreci uzatır ve ekonomik kayıplara yol açar.

X. Sonuç

Ortaklığın giderilmesi davası, özellikle miras sonrası taşınmaz uyuşmazlıklarında başvurulan temel hukuki yoldur.

Her paydaşın bu davayı açma hakkı vardır. Ancak:

  • Taşınmazın niteliği,

  • Paydaş sayısı,

  • Satış riski,

  • Alternatif çözüm yolları

dikkate alınmadan açılan davalar istenmeyen sonuçlar doğurabilir.

Her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

Dipnot
Bu çalışma, yürürlükteki mevzuat ve yerleşik uygulamalar çerçevesinde bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.

Yazar:
Av. Berkan GÖRCEĞİZ
İstanbul 1 Nolu Baro – Sicil No: 271806
Alternatif Hukuk & Danışmanlık
https://www.alternatifhukukburosu.com

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Vasiyetname Nasıl Düzenlenir? (Türk Medeni Kanunu Çerçevesinde 2026 Güncel Rehber)

  I. Vasiyetnamenin Hukuki Niteliği Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra malvarlığının kimlere ve hangi oranlarda intikal edeceğini belirlediği tek taraflı, ölüme bağlı bir tasarruftur. Türk Medeni Kanunu’na göre vasiyetname: Tek taraflıdır Ölümle hüküm doğurur Miras bırakan tarafından her zaman geri alınabilir Vasiyetname, miras sözleşmesinden farklıdır. Miras sözleşmesi iki taraflıdır; vasiyetname ise tamamen miras bırakanın iradesine dayanır. II. Vasiyetname Düzenleme Ehliyeti Vasiyetname düzenleyebilmek için: Ayırt etme gücüne sahip olmak 15 yaşını doldurmuş olmak gerekir. Ayırt etme gücünden yoksun bir kişinin yaptığı vasiyetname iptal edilebilir. Bu husus uygulamada sıkça dava konusu olmaktadır. III. Vasiyetname Türleri Türk Medeni Kanunu’na göre üç tür vasiyetname vardır: 1. Resmî Vasiyetname En güvenli ve en az ihtilafa açık vasiyet türüdür. Noter, sulh hâkimi veya yetkili memur önünde düzenlenir. Özellikleri: İki tanık bulunur Resmî...
Devamı

Ticari Alacaklarda Zorunlu Arabuluculuk Süreci (2026 Güncel Hukuki Rejim)

  I. Genel Çerçeve Ticari alacak uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak, belirli şartlar altında zorunludur . Bu yükümlülük, Türk Ticaret Kanunu m.5/A ile düzenlenmiştir. Temel kural: Konusu bir miktar para olan ticari davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Arabuluculuğa başvurulmadan açılan dava, usulden reddedilir. II. Hangi Uyuşmazlıklarda Zorunludur? Zorunlu arabuluculuk şu durumlarda uygulanır: Tarafların tacir olması Uyuşmazlığın ticari nitelikte olması Talebin para alacağına ilişkin olması Örneğin: Fatura alacakları Cari hesap alacakları Sözleşmeden doğan para talepleri Hizmet bedeli alacakları bu kapsamdadır. III. Hangi Durumlarda Zorunlu Değildir? Aşağıdaki hallerde zorunlu arabuluculuk uygulanmaz: İhtiyati haciz talepleri İcra takibi başlatılması Kambiyo senetlerine özgü takip Konkordato ve iflas talepleri İhtiyati tedbir başvuruları Ancak itirazın iptali davası açılacaksa arabuluculuk zorunludur. IV. Süreç Nasıl Ba...
Devamı