Cari Hesap Alacaklarında Hukuki Süreç (2026 Güncel Ticari Değerlendirme)

 

I. Cari Hesap Nedir?

Cari hesap, tarafların karşılıklı borç ve alacaklarının tek tek talep edilmeyip belirli dönem sonunda mahsuplaştırılarak tek bir bakiye borç haline dönüştürüldüğü ticari hesap sistemidir.

Türk Ticaret Kanunu’na göre cari hesap ilişkisinde:

  • Her bir işlem ayrı ayrı talep edilmez,

  • Hesap kesilinceye kadar kalemler bağımsız borç sayılmaz,

  • Dönem sonunda çıkan bakiye esas alınır.

Bu nedenle dava konusu genellikle “bakiye alacak”tır.

II. Cari Hesap Alacağı Ne Zaman Muaccel Olur?

Cari hesapta alacak:

  • Hesap kesildiğinde,

  • Bakiye tespit edildiğinde,

  • Taraflar arasında mutabakat sağlandığında

muaccel hale gelir.

Hesap kesilmeden önce tek tek kalemler üzerinden talep mümkün değildir (istisnalar hariç).

III. Hukuki Sürecin İlk Aşaması: İhtar ve Mutabakat

Uygulamada sağlıklı süreç şu şekilde ilerler:

  1. Cari hesap ekstresi çıkarılır.

  2. Borçluya yazılı olarak gönderilir.

  3. Mutabakat talep edilir.

  4. Ödeme için süre verilir.

Mutabakat yapılmışsa ispat gücü ciddi şekilde artar.

IV. Zorunlu Arabuluculuk

Cari hesap alacakları ticari nitelikte ve para alacağına ilişkin olduğundan:

Dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur.

Arabuluculuğa başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir.

V. İcra Takibi Aşaması

Cari hesap alacağı için en sık başvurulan yol:

İlamsız icra takibidir.

Takip talebine:

  • Cari hesap ekstresi,

  • Faturalar,

  • Mutabakat belgeleri

eklenir.

Borçlu 7 gün içinde itiraz ederse takip durur.

VI. Borçlu İtiraz Ederse

Borçlu itiraz ederse alacaklı:

  1. İtirazın iptali davası açabilir.

  2. Belgeli alacak varsa itirazın kaldırılmasını talep edebilir.

İtirazın iptali davasında:

  • Cari hesap sözleşmesi

  • Defter kayıtları

  • Mutabakat yazışmaları

delil olarak sunulur.

Mahkeme alacağı kabul ederse icra inkâr tazminatına hükmedebilir.

VII. Ticari Defterlerin Delil Niteliği

Usulüne uygun tutulmuş ticari defterler:

  • Sahibinin lehine delil olabilir.

  • Karşı tarafın defterleri ile birlikte değerlendirilir.

Defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri önemlidir.

Eksik veya usulsüz defter delil gücünü zayıflatır.

VIII. Faiz ve Temerrüt

Cari hesap alacaklarında:

  • Ticari temerrüt faizi uygulanır.

  • Sözleşmede özel faiz oranı varsa o esas alınır.

  • Temerrüt tarihi ihtar ile başlatılabilir.

Faiz başlangıcı doğru belirlenmelidir.

IX. Zamanaşımı

Cari hesap alacaklarında zamanaşımı:

  • Hesabın kesildiği tarihten itibaren başlar.

  • Süre, ticari alacak zamanaşımı rejimine tabidir.

Zamanaşımı def’i ileri sürülmezse mahkeme kendiliğinden dikkate almaz.

X. Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

  • Yazılı cari hesap sözleşmesi olmaması

  • Mutabakat alınmaması

  • Hesap kesilmeden dava açılması

  • Defter tasdiklerinin eksik olması

  • Faiz talebinin açık yazılmaması

Bu hatalar tahsil sürecini zayıflatır.

XI. Stratejik Değerlendirme

Cari hesap alacaklarında başarı için:

  • Sözleşme net olmalı

  • Hesap düzenli tutulmalı

  • Yazılı mutabakat yapılmalı

  • Arabuluculuk süreci dikkatle yürütülmeli

  • İcra takibi zamanında başlatılmalı

Delil planlaması yapılmadan açılan davalar uzun sürebilir.

XII. Sonuç

Cari hesap alacaklarında hukuki süreç:

  1. Hesap kesimi

  2. İhtar ve mutabakat

  3. Zorunlu arabuluculuk

  4. İcra takibi

  5. İtiraz halinde dava

şeklinde ilerler.

Her ticari ilişki kendi sözleşme ve defter yapısına göre değerlendirilmelidir.

Doğru hukuki strateji, tahsil süresini doğrudan etkiler.

Dipnot

Bu çalışma, yürürlükteki mevzuat ve ticari uygulamalar çerçevesinde bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.

Yazar:
Av. Berkan GÖRCEĞİZ
İstanbul 1 Nolu Baro – Sicil No: 271806
Alternatif Hukuk & Danışmanlık
https://www.alternatifhukukburosu.com

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Vasiyetname Nasıl Düzenlenir? (Türk Medeni Kanunu Çerçevesinde 2026 Güncel Rehber)

  I. Vasiyetnamenin Hukuki Niteliği Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra malvarlığının kimlere ve hangi oranlarda intikal edeceğini belirlediği tek taraflı, ölüme bağlı bir tasarruftur. Türk Medeni Kanunu’na göre vasiyetname: Tek taraflıdır Ölümle hüküm doğurur Miras bırakan tarafından her zaman geri alınabilir Vasiyetname, miras sözleşmesinden farklıdır. Miras sözleşmesi iki taraflıdır; vasiyetname ise tamamen miras bırakanın iradesine dayanır. II. Vasiyetname Düzenleme Ehliyeti Vasiyetname düzenleyebilmek için: Ayırt etme gücüne sahip olmak 15 yaşını doldurmuş olmak gerekir. Ayırt etme gücünden yoksun bir kişinin yaptığı vasiyetname iptal edilebilir. Bu husus uygulamada sıkça dava konusu olmaktadır. III. Vasiyetname Türleri Türk Medeni Kanunu’na göre üç tür vasiyetname vardır: 1. Resmî Vasiyetname En güvenli ve en az ihtilafa açık vasiyet türüdür. Noter, sulh hâkimi veya yetkili memur önünde düzenlenir. Özellikleri: İki tanık bulunur Resmî...
Devamı

Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davası Nedir? (2026 Güncel Hukuki Çerçeve)

  I. Genel Tanım Ortaklığın giderilmesi davası (izale-i şuyu), bir mal üzerindeki paylı veya elbirliği mülkiyetinin sona erdirilmesi amacıyla açılan dava türüdür. Bu dava özellikle: Miras sonrası taşınmaz paylaşımında, Kardeşler arasında kalan aile evinde, Hisseli tapulu arsalarda sıklıkla gündeme gelir. Temel ilke şudur: Hiç kimse ortak mülkiyet ilişkisinde kalmaya zorlanamaz. Bu nedenle her paydaş, ortaklığın sona erdirilmesini talep etme hakkına sahiptir. II. Hukuki Dayanak Ortaklığın giderilmesi, Türk Medeni Kanunu’nun paylı mülkiyet ve elbirliği mülkiyetine ilişkin hükümlerine dayanır. İki temel mülkiyet türü söz konusudur: 1. Paylı Mülkiyet Her paydaşın belirli oranlı hissesi vardır ve bu hisse tapuda gösterilir. 2. Elbirliği Mülkiyeti Miras durumunda ortaya çıkar. Mirasçılar malın tamamı üzerinde birlikte hak sahibidir; bireysel tasarruf mümkün değildir. Miras paylaşılmadığı sürece elbirliği mülkiyeti devam eder. III. Dava Hangi Hallerde Açılır?...
Devamı

Ticari Alacaklarda Zorunlu Arabuluculuk Süreci (2026 Güncel Hukuki Rejim)

  I. Genel Çerçeve Ticari alacak uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak, belirli şartlar altında zorunludur . Bu yükümlülük, Türk Ticaret Kanunu m.5/A ile düzenlenmiştir. Temel kural: Konusu bir miktar para olan ticari davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Arabuluculuğa başvurulmadan açılan dava, usulden reddedilir. II. Hangi Uyuşmazlıklarda Zorunludur? Zorunlu arabuluculuk şu durumlarda uygulanır: Tarafların tacir olması Uyuşmazlığın ticari nitelikte olması Talebin para alacağına ilişkin olması Örneğin: Fatura alacakları Cari hesap alacakları Sözleşmeden doğan para talepleri Hizmet bedeli alacakları bu kapsamdadır. III. Hangi Durumlarda Zorunlu Değildir? Aşağıdaki hallerde zorunlu arabuluculuk uygulanmaz: İhtiyati haciz talepleri İcra takibi başlatılması Kambiyo senetlerine özgü takip Konkordato ve iflas talepleri İhtiyati tedbir başvuruları Ancak itirazın iptali davası açılacaksa arabuluculuk zorunludur. IV. Süreç Nasıl Ba...
Devamı