TAPU SİCİLİNİN YANLIŞ TUTULMASINDAN DOĞAN DEVLET SORUMLULUĞU (TMK 1007) KUSURSUZ SORUMLULUK, TAZMİNAT HESAPLAMA VE GÜNCEL YARGITAY YAKLAŞIMI

 Av. Berkan Görceğiz

Alternatif Hukuk Bürosu – www.alternatifhukukburosu.com

I. GİRİŞ

Tapu sicili, taşınmaz mülkiyetinin güvenliğini sağlayan en temel hukuki mekanizmadır. Türk Medeni Kanunu’nun 1020. maddesi gereğince tapu sicili alenidir ve herkes tapu kaydına güvenebilir. Bu güven ilkesi (tapu siciline güven ilkesi), taşınmaz hukukunun temelidir.

Ancak tapu sicilinin hatalı tutulması, yanlış intikal işlemleri, yolsuz tesciller, şerh hataları veya memur kusuru nedeniyle gerçek malik ciddi zarara uğrayabilir. İşte bu noktada TMK m.1007 devreye girer.

TMK m.1007 açık ve nettir:

“Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur.”

Bu hüküm, kusursuz sorumluluk esasına dayanır. Yani memurun kastı veya kusuru ispat edilmek zorunda değildir. Zarar ile tapu sicilinin yanlış tutulması arasında illiyet bağı kurulması yeterlidir.

Bu makalede TMK 1007 kapsamında devlet sorumluluğunun şartları, dava stratejisi, ön şartlar, tazminat hesaplama yöntemi, faiz başlangıcı, zamanaşımı ve Yargıtay içtihatları detaylı biçimde ele alınacaktır.

II. HUKUKİ NİTELİK: KUSURSUZ SORUMLULUK

TMK 1007’de düzenlenen sorumluluk kusura dayanmaz.

Devlet, tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlardan objektif olarak sorumludur.

Bu sorumluluğun temel dayanağı:

• Tapu siciline güven ilkesi
• Kamu hizmetinin güvenilir yürütülmesi yükümlülüğü
• Anayasa m.125 (İdarenin sorumluluğu)

Ancak burada dava idari yargıda değil, adli yargıda açılır.

III. GÖREV VE YETKİ

Görevli mahkeme: Asliye Hukuk Mahkemesi
Yetkili mahkeme: Tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesi (kesin yetkili)

Davalı: Hazine

Tapu memuru davalı değildir. Devlet zarar doğuran memura rücu edebilir.

IV. DAVANIN ÖN ŞARTI

TMK 1007 davası ikincil niteliktedir.

Davacı öncelikle:

• Tapu iptal ve tescil davası açmalı
• Taşınmazı geri alamadığını kesin hükümle ortaya koymalı

Eğer iyi niyetli üçüncü kişiye geçmişse ve geri alınması mümkün değilse devlet aleyhine tazminat davası açılır.

Yargıtay, bu ön koşulu aramaktadır.

V. SORUMLULUĞUN ŞARTLARI

  1. Tapu sicilinin yanlış tutulması

  2. Hukuka aykırı işlem

  3. Zarar

  4. İlliyet bağı

Bu dört unsur birlikte gerçekleşmelidir.

VI. YANLIŞ TUTMA ÖRNEKLERİ

• Hatalı miras intikali
• Pay oranı yanlışlığı
• Şerh hatası
• Sahte vekaletle işlem yapılması
• Yolsuz tescil

VII. ZARARIN NİTELİĞİ

Zarar genellikle taşınmazın kaybı şeklindedir.

Zarar hesaplanırken dava tarihindeki rayiç değer esas alınır.

Yargıtay uygulamasında değerleme, emsal satış yöntemiyle yapılmaktadır.

VIII. FAİZ BAŞLANGICI

Faiz başlangıcı genellikle dava tarihidir.

Ancak zarar tarihi ispat edilirse daha geriye gidilebilir.

Faiz türü yasal faizdir.

IX. ZAMANAŞIMI

TMK 1007 davalarında genel olarak zamanaşımı uygulanmaz.

Ancak 3402 sayılı Kadastro Kanunu m.12/3 uyarınca kadastrodan önceki haklar için 10 yıllık hak düşürücü süre vardır.

Bu süre resen dikkate alınır.

X. İYİ NİYETLİ ÜÇÜNCÜ KİŞİ

Taşınmaz iyi niyetli üçüncü kişiye geçmişse TMK 1023 koruma sağlar.

Bu durumda gerçek malik tapuyu geri alamaz; devlet aleyhine tazminat davası açar.

XI. TAZMİNAT HESAPLAMA

Tazminat taşınmazın dava tarihindeki gerçek piyasa değeri üzerinden hesaplanır.

Bilirkişi heyeti:

• Emsal satışlar
• Konum
• İmar durumu
• Kullanım potansiyeli

kriterlerini değerlendirir.

XII. KISMİ ZARAR

Hisse küçülmesi veya pay oranı düşmesi durumunda kaybedilen alan üzerinden değer hesaplanır.

XIII. YARGITAY YAKLAŞIMI

Yargıtay, tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlarda devlet sorumluluğunu geniş yorumlamaktadır.

Özellikle miras intikali hatalarında davacı lehine kararlar verilmektedir.

XIV. BELİRSİZ ALACAK DAVASI

Zarar miktarı başlangıçta tam bilinmeyebilir.

Bu nedenle HMK m.107 kapsamında belirsiz alacak davası açılması stratejik olabilir.

XV. STRATEJİK HUSUSLAR

• Öncelikle tapu iptal süreci tamamlanmalı
• Zarar kesinleşmeli
• Değerleme raporu denetlenmeli
• Kadastro süresi kontrol edilmeli

XVI. SONUÇ

TMK 1007 davaları tapu güvenliğinin teminatıdır.

Devlet kusursuz sorumludur.

Ancak davanın başarısı teknik şartların doğru kurgulanmasına bağlıdır.

Bu davalar:

• Miras hukuku
• Gayrimenkul hukuku
• Değerleme bilgisi
• Usul hukuku

birlikte değerlendirilerek yürütülmelidir.

Av. Berkan Görceğiz
Gayrimenkul ve Tapu Hukuku
Alternatif Hukuk Bürosu
www.alternatifhukukburosu.com



Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Vasiyetname Nasıl Düzenlenir? (Türk Medeni Kanunu Çerçevesinde 2026 Güncel Rehber)

  I. Vasiyetnamenin Hukuki Niteliği Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra malvarlığının kimlere ve hangi oranlarda intikal edeceğini belirlediği tek taraflı, ölüme bağlı bir tasarruftur. Türk Medeni Kanunu’na göre vasiyetname: Tek taraflıdır Ölümle hüküm doğurur Miras bırakan tarafından her zaman geri alınabilir Vasiyetname, miras sözleşmesinden farklıdır. Miras sözleşmesi iki taraflıdır; vasiyetname ise tamamen miras bırakanın iradesine dayanır. II. Vasiyetname Düzenleme Ehliyeti Vasiyetname düzenleyebilmek için: Ayırt etme gücüne sahip olmak 15 yaşını doldurmuş olmak gerekir. Ayırt etme gücünden yoksun bir kişinin yaptığı vasiyetname iptal edilebilir. Bu husus uygulamada sıkça dava konusu olmaktadır. III. Vasiyetname Türleri Türk Medeni Kanunu’na göre üç tür vasiyetname vardır: 1. Resmî Vasiyetname En güvenli ve en az ihtilafa açık vasiyet türüdür. Noter, sulh hâkimi veya yetkili memur önünde düzenlenir. Özellikleri: İki tanık bulunur Resmî...
Devamı

Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davası Nedir? (2026 Güncel Hukuki Çerçeve)

  I. Genel Tanım Ortaklığın giderilmesi davası (izale-i şuyu), bir mal üzerindeki paylı veya elbirliği mülkiyetinin sona erdirilmesi amacıyla açılan dava türüdür. Bu dava özellikle: Miras sonrası taşınmaz paylaşımında, Kardeşler arasında kalan aile evinde, Hisseli tapulu arsalarda sıklıkla gündeme gelir. Temel ilke şudur: Hiç kimse ortak mülkiyet ilişkisinde kalmaya zorlanamaz. Bu nedenle her paydaş, ortaklığın sona erdirilmesini talep etme hakkına sahiptir. II. Hukuki Dayanak Ortaklığın giderilmesi, Türk Medeni Kanunu’nun paylı mülkiyet ve elbirliği mülkiyetine ilişkin hükümlerine dayanır. İki temel mülkiyet türü söz konusudur: 1. Paylı Mülkiyet Her paydaşın belirli oranlı hissesi vardır ve bu hisse tapuda gösterilir. 2. Elbirliği Mülkiyeti Miras durumunda ortaya çıkar. Mirasçılar malın tamamı üzerinde birlikte hak sahibidir; bireysel tasarruf mümkün değildir. Miras paylaşılmadığı sürece elbirliği mülkiyeti devam eder. III. Dava Hangi Hallerde Açılır?...
Devamı

Ticari Alacaklarda Zorunlu Arabuluculuk Süreci (2026 Güncel Hukuki Rejim)

  I. Genel Çerçeve Ticari alacak uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak, belirli şartlar altında zorunludur . Bu yükümlülük, Türk Ticaret Kanunu m.5/A ile düzenlenmiştir. Temel kural: Konusu bir miktar para olan ticari davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Arabuluculuğa başvurulmadan açılan dava, usulden reddedilir. II. Hangi Uyuşmazlıklarda Zorunludur? Zorunlu arabuluculuk şu durumlarda uygulanır: Tarafların tacir olması Uyuşmazlığın ticari nitelikte olması Talebin para alacağına ilişkin olması Örneğin: Fatura alacakları Cari hesap alacakları Sözleşmeden doğan para talepleri Hizmet bedeli alacakları bu kapsamdadır. III. Hangi Durumlarda Zorunlu Değildir? Aşağıdaki hallerde zorunlu arabuluculuk uygulanmaz: İhtiyati haciz talepleri İcra takibi başlatılması Kambiyo senetlerine özgü takip Konkordato ve iflas talepleri İhtiyati tedbir başvuruları Ancak itirazın iptali davası açılacaksa arabuluculuk zorunludur. IV. Süreç Nasıl Ba...
Devamı